Anti-hoofdluismiddeltje

01
Het nieuwe schooljaar is aan het opstarten en daarmee komen helaas vaak ook de kriebelbeestjes weer tevoorschijn. Je maakt gelukkig simpel een anti-hoofdluismiddeltje zonder chemicaliën. Kom maar op met die eerste schooldagen!

02
Je hebt nodig:
– lavendel (van een struik uit de tuin, of anders gedroogd uit de winkel)
– (biologische) tea treeolie
– schaar
– wekpot
– (biologische) olie: zonnebloem, olijf etc
– fles met verstuiver
– zeef of theedoek
– schaaltje(s)

03
Knip van een lavendelstruik de bloemstelen af. Knip minimaal een centimeter of 5 boven het bruine deel van de takken. Als je alleen bruine takken laat staan, sterft de struik af.

04
Eind augustus is de beste snoeitijd voor lavendel. Snoei daarom meteen de lavendel in de gewenste vorm. Nu niet korter dan ongeveer 2 centimeter boven de groene uitlopers.

05
Knip de stelen af tot vlak onder de bloemen en verzamel de bloemen in een weckpot. Als je de overgebleven stelen samenbindt, geven die nog wekenlang een lekkere geur af in je kledingkast.

06
Voeg olie toe aan de bloemen in de weckpot, zoveel dat alles onder de olie staat. Dan een dag of vier laten staan op een warme, droge plek (bijvoorbeeld in de vensterbank. Als je de olie sterker wilt maken, laat dan een takje lavendel in het flesje zitten.

01
Giet na ongeveer vier dagen de inhoud van de weckpot in een zeef of theedoek. De bloemen kunnen weg, de olie gaat in de verstuiver. Voeg dan de tea treeolie toe totdat het mengsel naar tea tree ruikt, maar niet hinderlijk is voor het kind of klasgenoten.
Gebruik je zelfgemaakte lavendelolie van een jaar geleden, dan wordt de spray wit of donkergeel. Met de ‘verse’ olie uit dit recept wordt de olie knalgeel.

07
Tenslotte het flesje goed afsluiten en schudden. ’s Morgens voor schooltijd even een paar keer sprayen op het haar en klaar!

~Maaike van Gelder-Sikkel – www.antroposofiekind.nl

Geplaatst in En ook, Handwerk | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Pasen: feest van nieuw leven

image-3

Als je goed kijkt in de tuin, kun je het al zien: er ontstaat nieuw leven. Wat zo doods leek in de winter, begint te ontkiemen. Knoppen komen weer aan de bomen, de krokusbolletjes staan in bloei. De vaste planten komen weer op. In deze tijd van het jaar vieren we ook het paasfeest. We vieren Pasen elk jaar op een andere datum. Het wordt gevierd de eerste zondag na de eerste volle maan in de lente. (Voor de rekenaars onder u: Pasen valt dus op zijn vroegst op 22 maart en op zijn laatst op 25 april).
Pasen is voor Christenen naast Kerst het belangrijkste feest. Zij vieren dan de kruisdood en de opstanding van Jezus Christus. Pasen is echter niet alleen een christelijk feest. De Joden vierden immers allang hun Pesachfeest, het feest ter herdenking van hun uittocht uit Egypte, dat symbool stond voor bevrijding en een hoopvolle blik naar de toekomst.

image-2

Lentefeest
De traditie van het paasfeest gaat echter nog veel verder terug. Het is van oorsprong namelijk een lentefeest. Mensen vierden van oudsher dit keerpunt in de natuur; de terugkeer van de zon, de vruchtbaarheid van het land en de overwinning van het licht. Paasvuren, paaseieren, kuikens en hazen herinneren nog steeds aan deze symboliek. Vrijwel alle gebruiken en gewoontes van deze tijd kenmerken zich door verwijzingen naar oeroude symbolen van vruchtbaarheid en nieuw leven. Deze symboliek is in de loop der tijden vermengd met het christelijke verhaal van dood en herrijzenis door Jezus Christus. Voor christenen het begin van nieuw leven en hoop op een nieuwe, onbekende toekomst, bevrijd van aardse beslommeringen.
Pasen is dus het feest van opstanding uit de dood, de overwinning van de geest op de materie. Dat is natuurlijk een prachtig symbool. Maar hoe leg je dat nu aan kinderen uit? Het lijden van Christus aan het kruis is zo’n divers thema, met dat beeld kunnen kinderen niet veel. Hoe kunnen we kinderen dan toch de essentie van het paasfeest aanbieden in een voor hen geschikte vorm?

De paashaas
Kijk en hier komt de paashaas in beeld! Voor kinderen is de paashaas geen verzinsel maar een reële beleving. De paashaas brengt kinderen in een belevingswereld die vergelijkbaar is met die van ons volwassenen in de paastijd. Als je een kleuter in huis hebt, kun je dat merken. Een kind is er soms echt van overtuigd dat het de paashaas heeft gezien.
Waarom is het symbool hier een haas en niet iets anders? Een haas heeft van nature geen nest of hol, hij is altijd op de vlucht voor vijanden. Net als Christus die ook geen eigen woning had, maar rondzwierf.
De haas beschikt over het vermogen zich op te offeren voor een ander: als een haas achterna gezeten wordt door een ander dier, neemt een andere haas deze slachtofferrol soms over: uniek in de dierenwereld! En was het niet Christus die zich opofferde aan het kruis voor alle mensen?

image

Eieren zoeken
Maar wat heeft een haas met eieren te maken? Een haas is een symbool van vruchtbaarheid en een ei natuurlijk ook. Een ei heeft een harde buitenkant en zachte binnenkant met de kiem waaruit nieuw leven geboren kan worden. Deze levenskracht is onzichtbaar maar kan te zijner tijd wel de harde buitenkant doorboren. Het leven overwint daarmee de dood! Mooi toch!
De paashaas legt dit beeld dus in de tuinen van de kinderen. Het verlengde van dit beeld is het beeld van het geestelijke wezen van het kind zelf, dat nog verborgen in hem leeft, maar dat eens zal doorbreken. Dat is de diepere betekenis waarom de eieren voor het kind nog verstopt zijn. Een kind voelt dat en beleeft dat, zonder dat het zich daarvan bewust is.
De eieren worden verstopt in de tuin. Een tuin draagt het in zich iets te laten groeien. Zo kan het beeld van het ei, van de eigen goddelijke vonk, in het kind groeien. Hij moet de eieren wel zelf zoeken, dat is logisch. Het is een individueel gebeuren. Een ei aangereikt door iemand anders, dat is niet echt.
Als het kind een ei gevonden heeft, mag hij het kleuren: dat wil zeggen: hij mag zelf bepalen hoe hij zijn geestelijke kern later in de wereld zelf naar buiten zal dragen.
Ik vind dat een prachtig beeld! Vergezocht? Ik weet het niet. Als je goed naar je kind kijkt dan zie je dat zij nog echt in die beleving zitten. Tot zo ongeveer het zevende jaar. Een kind van 7 is inmiddels gewend steeds meer zijn uiterlijke zintuigen te gebruiken en slechts daarop te vertrouwen. Hij ziet hem eenvoudigweg niet. En wat hij niet ziet, bestaat voor hem niet langer.

Innerlijk leeft de paashaas echter in hem voort, in zijn hart, zonder dat hij zich daarvan bewust is. Hiermee is de kiem gelegd voor een religieuze beleving op latere leeftijd.
Laten we met deze beelden in ons achterhoofd dit jaar Pasen vieren! Een fijne tijd!

~Susan Snijders-van Eijk – www.antroposofiekind.nl

Geplaatst in Jaarfeesten | Getagged , | Een reactie plaatsen

Gevulde Paaskrans

01
Naast het eieren zoeken op de ochtend van Pasen, is de gevulde Paaskrans uit het boek “Leven met het jaar” van Christiane Kutik echt een traditie bij ons thuis. Een heerlijk zoet Paasbrood waar je met veel mensen van kunt genieten. Hieronder volgt het recept en mijn ervaringen met het maken er van.
Laat je vooral niet afschrikken door het recept, het is gemakkelijker dan je denkt. En heel erg de moeite waard! Lees vooral het recept eerst een keer helemaal door. En denk om de rijstijd, trek een halve dag uit voor deze krans.

Gevulde Paaskrans
(ca. 35 cm doorsnee, 24 porties)

Ingrediënten
Deeg:
500gr Lemairemeel, of bloem, of half bloem/half volkorenmeel
2 ¼ dl melk, lauwwarm
½ eetlepel gist, of 1 zakje droge gist
75gr harde boter
1 ½ theel zout
3 eetl stroop of 50gr suiker
3 eierdooiers of 2 kleine eieren
De geraspte schil van ½ citroen of van 1 sinaasappel

Vulling:
50 gr zeer zachte boter
5 eetl stroop of dunne honing
150 gr hazelnoten of amandelen, fijn gemalen
1 theel kaneel
1 grote appel (+/- 150 gr) geraspt
2 eetl room
100 gr krenten of rozijnen, of in stukjes gesneden en ontpitte dadels of abrikozen
Eventueel 50 gr in stukjes gehakte bittere chocola
1 aardappel ter grote van een ei, ingepakt in aluminiumfolie
Ca. 50 gr abrikozenmarmelade of bessengelei

Doe het meel voor het deeg in een deegkom en maak een kuiltje in het midden (houd ca. 50 gr achter om straks het deeg mee te kneden). Los de gist op in de melk en giet dit in het kuiltje. Roer van het midden uit met wat meel tot een slap deegje.
Leg hierOP de in zeer dunne plakjes gesneden boter en strooi er het zout op. Laat dit minstens een kwartier staan, tot zich blaasjes in het voordeeg hebben gevormd en het tot tweemaal zijn volume is gerezen.

02

Ik gebruikte droge gist, 1 zakje, mengde dat wel met de lauwwarme melk en volgde verder ook het recept. Er ontstonden geen blaasjes en het voordeeg was op dit punt ook niet gerezen, maar later rees het alsnog voldoende, geen paniek dus.

03

Roer de eieren met de stroop of suiker romig en roer er ook de citroenschil door. Doe dit op de boter in het kuiltje en roer dit alles tot een glad, nog kleverig deeg. Strooi het achtergehouden meel op het aanrecht en leg hierop het deeg.

Strooi er wat van het meel overheen en kneed alles tot een soepel deeg, dat niet meer aan de handen kleeft.

04

Ik had een vrij kleverig deeg, dus moest veel meer bloem toevoegen dan de voorgeschreven 50 gr, maar dat deed niets af aan de smaak uiteindelijk.

Doe het terug in de met wat bloem bestoven deegkom en laat het (in een plastic zak gestopt) tot tweemaal het volume rijzen. Als je geen haast hebt kun je het deeg ook in de koelkast laten rijzen (duurt een paar uur); in koude toestand laat het zich straks gemakkelijker uitrollen.
Ik maakte het deeg voor het avondeten, en ben er ’s avonds pas mee verder gegaan. Hier stond het eerst een tijdje op de vensterbank boven de verwarming, op het eind even in de koelkast voor de nodige kou.

Vermeng alle ingrediënten (behalve de krenten en chocola) voor de vulling en laat haar op kamertemperatuur een poos staan.

Rol het gerezen deeg uit tot een lap van 40X60 cm. Bestrijk de lap met de vulling, waarbij u aan één lange en aan de beide korte zijden 1 cm deeg vrij laat.
Strooi de krenten en de chocola op de vulling.
Bestrijk de lange lege rand met water en rol het deeg gelijkmatig maar losjes op en leg het zo, dat de sluiting eronder ligt.

05

Snijd nu de rol met een scherp mes overlangs in twee helften en vlecht deze tot een krans. Ik legde de rol eerst op een stuk bakpapier vóór ik hem ging snijden, zo kon ik de krans later gemakkelijk -met hulp- op de bakplaat leggen.
Doe dit van het midden uit en zó, dat de gesloten kant onder ligt. Leg de krans op de bakplaat en schuif de uiteinden dicht tegen elkaar aan. Probeer deze sluiting met de vingers zo goed mogelijk af te werken.

Smeer de helft van de ingepakte aardappel royaal in met boter en druk hem met dit gedeelte stevig in het sluitstuk van de krans. Dek de krans af met vershoudfolie en laat hem nog wat na rijzen, bijna tot twee keer het oorspronkelijke volume. Stop rozijnen, die echt bovenop kwamen liggen, met een puntig mesje terug in het deeg.

Voor het rijzen:


06
Na het rijzen:

07

Verwarm de oven voor.

Bakken:
Ca. 25 minuten bij 180 °C, onderste richel.
Ik bakte hem dit jaar niet op de onderste richel, omdat vorige keer de onderkant wat verbrand was. Toen de krans mooi op kleur was legde ik er wat aluminiumfolie over om verdere verkleuring van de bovenkant te voorkomen.
Verwarm de marmelade of gelei met een eetlepel water en bestrijk hiermee de nog hete krans. Verwijder de aardappel. Laat de krans op een taartrooster afkoelen en bewaar hem in een taarthoes of stop hem, mét de taartschaal, in een ruime plastic zak. Op een koele plaats (niet de koelkast) blijft hij 2-3 dagen goed.
Vlak voor het serveren kun je in het door de aardappel gemaakte holletje een minibloemstukje van de eerste voorjaarsbloemetjes zetten of er een bijzonder mooi geverfd ei in leggen.
Ik legde er gekleurde paaseitjes in.
Snijd dit pronkstuk pas aan tafel in porties.

08

Eet smakelijk!

~Sanderijn van Vliet-Besterveldwww.antroposofiekind.nl

Geplaatst in Jaarfeesten | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

De palmpaasstok en zijn betekenis

palmpasen05
Het is weer bijna zover: Palmpasen. Een bonte stoet kinderen met mooi versierde palmpaasstokken gaat de palmpaasoptocht lopen. De kleintjes wat onwennig en onhandig met zo’n grote stok, de grote kinderen trots en fier met hun stok in de lucht. Sommige kinderen lukt het om uit volle borst de liederen mee te zingen, maar voor de meeste is het rechtop houden van de stok en het vol verwondering om zich heen kijken al meer dan genoeg. En dan maar proberen om niet van je broodhaantje te snoepen voordat je weer terug bent op school… Altijd weer een mooi gezicht die tocht.

Maar.. wat vieren we nu eigenlijk met die optocht? En wat is de betekenis van onze palmpaasstok? Een palmpaasstok is niet zo maar een mooi versierde stok. Veel elementen van de palmpaasstok hebben een symbolische betekenis. In het palmpaasfeest zijn veel christelijke elementen terug te vinden, maar het staat ook bol van symbolen uit andere bronnen.

Palmzondag is de laatste zondag voor Pasen en de eerste dag van de Stille Week. Het is de dag waarop de feestelijke intocht van Jezus in Jeruzalem wordt gevierd. De mensen in Jeruzalem waren gelukkig met zijn komst, ze juichten en bedekten de weg met palmtakken. In de katholieke kerken worden nu nog steeds ‘palmtakken’ gezegend, buxustakjes.
Een andere betekenis van palmpasen is het vieren van de lente. Heel vroeger al werden er palmpaasstokken gemaakt om het begin van de lente te begroeten.

Zo is de palmpaasstok dus een herinnering aan Jezus’ intocht in Jeruzalem en een symbool voor het ontluiken van de natuur. De versieringen en de vorm van de stok zijn te zien als symbolen voor wat er gebeurde in die Stille Week, maar ook als symbolen voor het begin van de lente.

Laten we beginnen met de stok zelf. Een palmpaasstok is gemaakt van dood hout, een tak die je gevonden hebt in het bos bijvoorbeeld. Het dode hout is een symbool voor het kruis van de dood, het kruis dat Jezus droeg. Maar het dode hout, dat versierd wordt met groene takken, staat ook voor het nieuwe leven dat kan ontstaan uit iets doods, zoals de lente symbool is van nieuw leven.

Er zijn twee soorten palmpaasstokken: een stok met een kruisvorm en een stok met een hoepel. De kruisvormige palmpaasstok symboliseert de kruisiging van Jezus. Voor kleine kinderen kan dit symbool heel zwaar zijn. Een kleuter zeggen de thema’s ‘schuld, boete, belijdenis’ nog niets. Voor kleuters is Pasen immers het feest van de naderende lente. Voor hen is daarom een palmpaasstok met een hoepel geschikter. De ronde hoepel symboliseert het zonnerad.

Beide stokken dragen een broodhaantje in de top. Dit haantje is het symbool van de overwinning van de zon op de duisternis (als het licht wordt, kraait de haan). Een haan kondigt een nieuwe dag aan, een nieuw begin. Een haan staat voor het wekken van het voorjaar. Maar het haantje heeft ook een meer christelijke betekenis. Toen Jezus gevangen genomen was, vluchtten zijn vrienden. Petrus, een van zijn volgelingen, volgde Hem op afstand. Enkele mensen vroegen hem: ‘jij hoorde toch bij Jezus?’ Tot drie maal toe ontkende Petrus dat hij Jezus kende. En toen kraaide de haan. De haan staat dus voor het verraad dat Jezus overkwam. Je kunt ook zeggen: de haan staat symbool voor Jezus omdat hij je wakker schudt om te vertellen dat het licht eraan komt.
Het haantje is van brood: een symbool voor het brood van het laatste avondmaal dat Jezus samen met zijn vrienden vierde.

Het hout van de stok wordt met groen versierd. Je kunt de hele stok met groene takken (buxus)‘bekleden’, maar er wordt ook vaak groen crêpepapier gebruikt. Dit groen staat symbool voor de palmtakken waarmee de mensen Jezus toejuichen bij zijn intocht in Jeruzalem. Het is een teken van hoop die ons met de opstanding wordt gegeven. Maar de buxustakken die altijd groen blijven zijn ook een symbool voor het eeuwige leven, voor de nieuwe lente.

De stok wordt versierd met gedroogde vruchten, een symbool voor de zon en de vruchten die hij meebrengt. De zon is ook een oud symbool voor Christus. Vruchten en zaden zijn een symbool voor nieuw leven. De gedroogde vruchten verwijzen tevens naar de hoop op een vruchtbaar jaar voor de boeren. Voor hen begon eindelijk weer een nieuw jaar, een nieuw begin, het land moest bewerkt worden en men had genoeg van de lange en soms saaie wintertijd. Er werd geboend. Denk aan de uitdrukking ‘Op z’n paasbest’. De gekleurde linten zijn een teken van vreugde over het nieuwe leven dat Pasen brengt.

De palmpaasstok dus als symbool voor nieuw leven. Het wordt Pasen. Jezus staat op, zijn verhaal gaat verder, net zoals in de natuur ieder jaar in de lente alles opnieuw gaat groeien.
Zie hier, de palmpaasstok: een eenvoudig voorwerp dat vele betekenissen in zich draagt. Ieder is natuurlijk vrij om te kiezen welke betekenis hem of haar aanspreekt. De een haalt inspiratie uit het christendom, de ander uit de natuur.

~Susan Snijders-van Eijk – www.antroposofiekind.nl

Geplaatst in En ook, Jaarfeesten, Vrijeschool | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Maria Lichtmis viering

4ecd9c71-e7b3-4587-a0ba-e0312c583f99

Veertig dagen voor Kerstmis begint de lichtjestijd met het eerste lichtfeest: Sint Maarten. We brengen dan een lichtje naar binnen om onze huizen te verlichten in de komende donkere tijd. Veertig dagen na Kerstmis sluiten we de lichtjestijd af met het laatste lichtfeest: Maria Lichtmis. We brengen dan het licht naar buiten, opdat de aarde wakker wordt en haar kiemkracht gaat tonen.

Maria Lichtmis is het feest van Moeder Aarde, van oorsprong een vruchtbaarheidsritueel werd zij door de katholieke kerk een feest ter ere van Maria. Meegebrachte kaarsen worden gewijd en ter ere van Maria aangestoken. De mis vindt plaats bij dit kaarslicht, vandaar het woord licht-mis. Maria en Moeder Aarde gaan samen in dit feest van licht, vruchtbaarheid, verzorging en kiemkracht.

Herkenbaar is waarschijnlijk het gevoel om na de Kerst, en vooral na Oud & Nieuw, de ramen open te gooien, alle kerstspullen op te ruimen, schoon te maken, op te ruimen en fris te beginnen met het nieuwe jaar. Het gebruik om de kerstboom tot en met het Driekoningenfeest te laten staan vraagt doorzettingsvermogen en wordt nog maar sporadisch gevolgd. Toch kan het goed zijn om de lichtjestijd nog even te rekken. De wintertijd is een tijd van stilte, van rijping. Het is de tijd waarin we kracht verzamelen om in de lente weer tot bloei te kunnen komen.

Het laatste lichtfeest kan op vele manieren worden gevierd, van heel klein tot heel groot. Het is, vooral in Noord Europa, gebruikelijk om met Maria Lichtmis pannenkoeken te eten. Het lezen, of voorlezen, van het sprookje van Vrouw Holle doet ons stil staan bij de aarde moeder die het goede beloont en het kwade bestraft. We kunnen de laatste gevonden herfstschatten naar buiten brengen. Een bekend ritueel bij het vieren van Maria Lichtmis is het omsmelten van de kaarsstompjes die we in de afgelopen lichtjestijd verzamelden. Deze kaarsenrestjes hebben we niet meer nodig nu het weer lichter wordt, en we smelten ze om tot drijfkaarsjes, of walnootbootjes, of kaarsjes die we buiten in de grond laten stollen opdat ze de wortelkindertjes wakker maken. Allemaal kleine manieren om stil te staan bij dit oh zo belangrijke jaarfeest.

De kinderen van de kleuterklas starten vandaag in de hal, net als met advent. Als de ouders afscheid hebben genomen gaan de kleuters in een lange slinger de klas in, waar een spiraal ligt. Een spiraal gemaakt van lappen in de kleuren van de lichtfeesten van Michael tot nu. Die spiraal ligt tegengesteld aan de adventsspiraal, we gaan nu weer naar buiten in plaats van naar binnen. Langs de spiraal staan alle jaartafelfiguurtjes van alle feesten, Joris en de draak, de pompoenen van Sint Maarten, Sinterklaas etc. In het midden een tafel vol met potjes met lichtjes.
De kleuters lopen een voor een de spiraal en halen uit het midden een potje met lichtje op. Met die potjes op schoot zingen ze de favoriete liedjes van de jaarfeesten die geweest zijn (vooral de Sinterklaasliedjes zijn een hit dan ). Daarna brengen ze hun lichtjes naar buiten en zetten ze ergens in de tuin neer zodat de wortelkindertjes wakker kunnen worden. Een prachtig ritueel om de lichtjestijd af te sluiten en de aarde wakker te maken.

5ee591ae-fdde-456f-a371-a4e49e195147

a60c034d-944a-4637-90ca-e78efe5d7c9b

Thuis vierden wij afgelopen zondag al de andere kant van dit jaarfeest: het wakker worden van de aarde en de kiemkracht die daaruit voortkomt. Ik vulde een oude springvorm met aarde en heel veel bloemenzaadjes. De kinderen maakten een tekening, de volwassenen schreven een wens op een papiertje. Een wens die voortkomt uit de ideeën en plannen die in de stille winterrijd diep in ons hebben liggen rijpen. Deze tekeningen en wensen begroeven we in de aarde, en we plantten er een mooie Narcissenbol op.

70589701-e4fc-47b4-ad25-63e155762474

Als laatste staken we de laatste adventskaarsjes in de aarde en brandden deze op. Als de aarde warmer wordt breng ik de bak naar buiten, verwijder de springvorm en geef onze wensen en kiemen een mooi plekje in de tuin. Ik hoop dat samen met de zaadjes en bollen ook onze wensen mogen rijpen en tot bloei komen.

178aa050-5e4f-43eb-8935-14153bf02986

~Sanderijn van Vliet-Besterveldwww.antroposofiekind.nl

Geplaatst in Jaarfeesten, Vrijeschool | Getagged , , | Een reactie plaatsen